{"id":7431,"date":"2026-03-05T06:37:00","date_gmt":"2026-03-05T05:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/?p=7431"},"modified":"2026-03-04T17:20:15","modified_gmt":"2026-03-04T16:20:15","slug":"odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/","title":{"rendered":"The Oder Wants to Speak in Its Own Voice. The State Council for Nature Conservation Appreciates the Project but Suggests Appointing a Nature Rights Ombudsman"},"content":{"rendered":"

Kiedy w sierpniu 2022 roku miliony martwych ryb unosi\u0142y si\u0119 na powierzchni Odry, Polska prze\u017cy\u0142a szok. Min\u0119\u0142y ponad trzy lata, a sprawcy katastrofy ekologicznej wci\u0105\u017c nie zostali ukarani. Nikt nie czuje odpowiedzialno\u015bci za rzek\u0119, bo \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 inicjatorzy nowatorskiego projektu ustawy o nadaniu rzece osobowo\u015bci prawnej \u2013 nikt jej nie reprezentuje. Na temat tego pomys\u0142u wypowiedzieli si\u0119 cz\u0142onkowie Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody – w ich opinii lepszym rozwi\u0105zaniem by\u0142oby powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody.<\/h3>\n

Opinia PROP w sprawie projektu ustawy o uznaniu osobowo\u015bci prawnej rzeki Odry<\/strong><\/a><\/p>\n

Przeczytaj artyku\u0142 na portalu OKO.press<\/strong><\/a><\/p>\n

Przeczytaj odpowied\u017a na opini\u0119 PROP<\/strong><\/a><\/p>\n

Rzeka z prawem do \u017cycia<\/strong><\/p>\n

Brzmi jak science fiction? A jednak podobne rozwi\u0105zania ju\u017c funkcjonuj\u0105 na \u015bwiecie. W Nowej Zelandii rzeka Whanganui zosta\u0142a uznana za „\u017cyw\u0105 istot\u0119”, w Hiszpanii laguna Mar Menor ma swoich reprezentant\u00f3w, a w Ekwadorze prawa natury zapisano wprost w konstytucji. Teraz Polska mo\u017ce do\u0142\u0105czy\u0107 do tego grona.<\/p>\n

Projekt poselski, kt\u00f3ry trafi\u0142 do Sejmu, zak\u0142ada, \u017ce Odra otrzyma komitet reprezentant\u00f3w \u2013 grup\u0119 ludzi, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a wyst\u0119powa\u0107 w jej imieniu przed s\u0105dami i w post\u0119powaniach administracyjnych. Rzeka zyska\u0142aby prawo do istnienia, swobodnego przep\u0142ywu, naturalnej ewolucji jako ekosystem i zachowania rodzimej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej.<\/p>\n

„By\u0142em przekonany, \u017ce doceni\u0105 spo\u0142eczny ruch”<\/strong><\/p>\n

Piotr Niezna\u0144ski z Fundacji Code For Green, kt\u00f3ra wraz z Fundacj\u0105 Osoba Odra zbiera\u0142a podpisy pod obywatelskim projektem ustawy, nie kryje rozczarowania opini\u0105 Pa\u0144stwowej Rady Ochrony Przyrody. PROP, cho\u0107 docenia intencje projektu, wskazuje na szereg problem\u00f3w prawnych i proponuje alternatyw\u0119: powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody.<\/p>\n

„Spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce w opinii PROP zostan\u0105 wskazane jakie\u015b rzeczy do poprawy. Po to jest proces legislacyjny, \u017ceby projekt ustawy dopracowa\u0107, poprawi\u0107” \u2013 m\u00f3wi Niezna\u0144ski. „Zdziwi\u0142em si\u0119, kiedy przeczyta\u0142em t\u0119 opini\u0119. By\u0142em przekonany, \u017ce PROP doceni spo\u0142eczny ruch na rzecz ochrony przyrody, kt\u00f3ry zdarza si\u0119 rzadko.”<\/p>\n

Jego argumenty s\u0105 mocne: „PROP m\u00f3wi, \u017ce istnieje dobre prawo, tylko nie jest egzekwowane. No w\u0142a\u015bnie o to nam chodzi i to chcemy zmieni\u0107, bo od dekad prowadzi to do post\u0119puj\u0105cej degradacji \u015brodowiska. Dlatego mamy zanieczyszczone rzeki. Dlatego mamy tylko 1 proc. w\u00f3d w dobrym stanie, dlatego 80 proc. polskich rzek zosta\u0142o przekszta\u0142conych i wymaga renaturyzacji.”<\/p>\n

Dlaczego tylko Odra?<\/strong><\/p>\n

To pytanie pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej. Je\u015bli Odra ma dosta\u0107 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105, to dlaczego nie Wis\u0142a? Nie Bug? Nie Jeziora Mazurskie? Odpowied\u017a inicjator\u00f3w jest pragmatyczna: trzeba zacz\u0105\u0107 od czego\u015b konkretnego.<\/p>\n

Fundacja Osoba Odra dodaje w swojej odpowiedzi na opini\u0119 PROP: „Argument nie le\u017cy w kwestii sprawiedliwo\u015bci ekologicznej, a w priorytecie interwencji. W obliczu za\u0142amania odporno\u015bci ekosystemu Odry w 2022 roku, szok i reakcja spo\u0142eczna uruchomi\u0142y to zrozumienie i potencja\u0142 do zmiany.”<\/p>\n

Czy rzeka mo\u017ce nas pozwa\u0107 za pow\u00f3d\u017a?<\/strong><\/p>\n

Jednym z g\u0142\u00f3wnych obaw PROP jest kwestia odpowiedzialno\u015bci cywilnej. Co je\u015bli rzeka wyleje i zaleje domy \u2013 czy b\u0119dzie mo\u017cna j\u0105 pozwa\u0107? Inicjatorzy projektu odpowiadaj\u0105 jednoznacznie: nie.<\/p>\n

„Warto przypomnie\u0107, \u017ce wylewy rzeki s\u0105 zjawiskiem absolutnie naturalnym” \u2013 podkre\u015bla Piotr Niezna\u0144ski. „One by\u0142y, s\u0105 i b\u0119d\u0105. Nie mo\u017cna oskar\u017cy\u0107 rzeki za to, \u017ce zala\u0142a domy wybudowane na terenach zalewowych. W naturze nie istnieje zjawisko powodzi. W naturze istnieje zjawisko wylew\u00f3w rzeki. Pow\u00f3d\u017a jest wtedy, kiedy maj\u0105tek, ludzie, czy infrastruktura stan\u0105 na drodze tych wylew\u00f3w.”<\/p>\n

Projekt ustawy wyra\u017anie stanowi, \u017ce „Rzeka Odra nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za szkody wynikaj\u0105ce z przyczyn naturalnych, w tym powodzi, suszy czy naturalnego przep\u0142ywu”. To my znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na drodze naturalnego fenomenu, nie rzeka zapuka\u0142a do naszych dom\u00f3w.<\/p>\n

Nie zamiast, ale razem<\/strong><\/p>\n

Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody proponuje alternatywne rozwi\u0105zanie: powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by reprezentowa\u0107 interesy ca\u0142ej przyrody, nie tylko jednej rzeki. Dr Andrzej Kepel z PROP argumentuje: „Ile osobowo\u015bci prawnych trzeba by nada\u0107, \u017ceby przyroda by\u0142a wystarczaj\u0105co chroniona? Ile cia\u0142 kolegialnych powo\u0142a\u0107 do reprezentowania tych poszczeg\u00f3lnych, niesamodzielnych podmiot\u00f3w?”<\/p>\n

P. Niezna\u0144ski nie sprzeciwia si\u0119 temu pomys\u0142owi. Wr\u0119cz przeciwnie. „To jest dobry pomys\u0142 i bardzo potrzebny. Natomiast absolutnie nie zamiast tylko \u0142\u0105cznie z uznaniem osobowo\u015bci prawnej Odry. To s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re kapitalnie si\u0119 mog\u0105 uzupe\u0142nia\u0107. Pozycja rzecznika praw przyrody \u2013 pod warunkiem, \u017ce b\u0119dzie apolityczna \u2013 by\u0142aby ogromnym wsparciem dla ruch\u00f3w spo\u0142ecznych.”<\/p>\n

Fundacja Osoba Odra idzie dalej, wskazuj\u0105c na mi\u0119dzynarodowe przyk\u0142ady: „W gronie laureat\u00f3w ostatniej \u015bwiatowej nagrody za polityk\u0119 przysz\u0142o\u015bci w zakresie ochrony \u015brodowiska pojawia si\u0119 zar\u00f3wno instytucja rzecznika praw natury (Tiroler Umweltanwaltschaft z Austrii), jak i wiele regulacji wprowadzaj\u0105cych bezpo\u015brednio prawa natury (np. Panama, Hiszpania, Nowa Zelandia). Naszym zdaniem nale\u017cy korzysta\u0107 z tych inspiracji w pe\u0142nym zakresie.”<\/p>\n

Zmiana my\u015blenia czy prawnicza fikcja?<\/strong><\/p>\n

PROP wskazuje na realne problemy prawne. Polska nauka prawa opiera si\u0119 na dychotomii: osoby (fizyczne i prawne) oraz rzeczy i zasoby. Nadanie podmiotowo\u015bci rzece wymaga\u0142oby redefinicji fundamentalnych poj\u0119\u0107 Kodeksu cywilnego. Polskie s\u0105dy, w przeciwie\u0144stwie do tych w systemach common law, nie mog\u0105 samodzielnie kreowa\u0107 nowych kategorii podmiotowo\u015bci prawnej.<\/p>\n

Ale inicjatorzy projektu odpowiadaj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie dlatego potrzebna jest ustawa. „Postrzeganie rzek jako rzeczy\/zasob\u00f3w to w naszej ocenie jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 problemu” \u2013 pisz\u0105 w odpowiedzi na opini\u0119 PROP. Wskazuj\u0105 na Hiszpani\u0119, kt\u00f3ra w systemie prawa kontynentalnego, bardzo podobnym do polskiego, wprowadzi\u0142a osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 dla laguny Mar Menor „nie wywo\u0142uj\u0105c wi\u0119kszych trudno\u015bci”.<\/p>\n

Czy jeste\u015bmy gotowi na zmian\u0119?<\/strong><\/p>\n

Fundacja Osoba Odra stawia pytanie wprost: „Odej\u015bcie od utartych \u015bcie\u017cek post\u0119powania i schemat\u00f3w my\u015blenia, wdro\u017cenie innowacji czy w ko\u0144cu uznanie rzeki za podmiot praw to powa\u017cne zmiany. Otwarte jest pytanie, czy jeste\u015bmy na nie gotowi, podobnie jak Hiszpanie, Kanadyjczycy, mieszka\u0144cy Ekwadoru czy wielu innych pa\u0144stw.”<\/p>\n

Projekt ustawy to tylko jedna z ponad 650 podobnych inicjatyw na \u015bwiecie \u2013 wszystkie stanowi\u0105 odpowied\u017a na powa\u017cny kryzys ekologiczny i brak wystarczaj\u0105cej ochrony przyrody. Rzeczywisto\u015b\u0107 wymaga od nas poszukiwania nowych i zdecydowanych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n

Debata mi\u0119dzy PROP a inicjatorami projektu nie jest sporem o to, czy chroni\u0107 przyrod\u0119 \u2013 w tym wszyscy si\u0119 zgadzaj\u0105. To sp\u00f3r o to, jak to robi\u0107 skutecznie. Czy poprzez tradycyjne instytucje, takie jak Rzecznik Praw Przyrody, czy poprzez rewolucyjne nadanie osobowo\u015bci prawnej konkretnym ekosystemom. A mo\u017ce \u2013 jak sugeruj\u0105 inicjatorzy \u2013 poprzez oba rozwi\u0105zania jednocze\u015bnie?<\/p>\n

Odra czeka na odpowied\u017a. I tym razem chcia\u0142aby mie\u0107 w tej sprawie co\u015b do powiedzenia.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy w sierpniu 2022 roku miliony martwych ryb unosi\u0142y si\u0119 na powierzchni Odry, Polska prze\u017cy\u0142a szok. Min\u0119\u0142y ponad trzy lata, a sprawcy katastrofy ekologicznej wci\u0105\u017c nie zostali ukarani. Nikt nie czuje odpowiedzialno\u015bci za rzek\u0119, bo \u2013 jak m\u00f3wi\u0105 inicjatorzy nowatorskiego projektu ustawy o nadaniu rzece osobowo\u015bci prawnej \u2013 nikt jej nie reprezentuje. Na temat tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":6747,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1,68],"tags":[262,190,263,79],"class_list":["post-7431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-woda","tag-nadanie-odrze-osobowosci-prawnej","tag-osoba-odra","tag-panstwowa-rada-ochrony-przyrody","tag-piotr-nieznanski"],"acf":[],"yoast_head":"\nZamiast osobowo\u015bci prawnej - instytucja rzecznika dla Odry<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Code for Green\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/FundacjaForumInicjatywSpolecznych\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-05T05:37:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1152\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Iwona Danilewicz\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Iwona Danilewicz\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Iwona Danilewicz\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fdc9fdf7fb9849e5a56520737e800c31\"},\"headline\":\"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody\",\"datePublished\":\"2026-03-05T05:37:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/\"},\"wordCount\":1133,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg\",\"keywords\":[\"nadanie Odrze osobowo\u015bci prawnej\",\"Osoba Odra\",\"Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody\",\"Piotr Niezna\u0144ski\"],\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Woda\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/\",\"name\":\"Zamiast osobowo\u015bci prawnej - instytucja rzecznika dla Odry\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-03-05T05:37:00+00:00\",\"description\":\"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg\",\"width\":1600,\"height\":1152},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/blog\\\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Fundacja Code for Green\",\"description\":\"Edukacja, \u015arodowisko, Sprawczo\u015b\u0107, Technologia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Code for Green\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Code for Green\",\"alternateName\":\"Fundacja Forum Inicjatyw Spo\u0142ecznych\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/FUNDACJA_Code_for_Green_logo.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/FUNDACJA_Code_for_Green_logo.svg\",\"width\":236,\"height\":111,\"caption\":\"Code for Green\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/FundacjaForumInicjatywSpolecznych\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@fundacjaforuminicjatywspoe6910\\\/featured\"],\"description\":\"Jeste\u015bmy polsk\u0105 organizacj\u0105 non-profit, kt\u00f3ra od 2018 roku aktywnie wprowadza sprawcza edukacj\u0119 \u015brodowiskow\u0105 do szk\u00f3\u0142, by m\u0142odzi potrafili rozwi\u0105zywa\u0107 lokalne problemy wykorzystuj\u0105c technologie cyfrowe. Kszta\u0142cimy nauczycieli \u2013 przekszta\u0142camy szko\u0142\u0119 w centrum edukacji \u015brodowiskowej.\",\"email\":\"biuro@ffis.edu.pl\",\"legalName\":\"Fundacja Forum Inicjatyw Spo\u0142ecznych\",\"vatID\":\"PL8442359966\",\"taxID\":\"8442359966\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cfg.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/fdc9fdf7fb9849e5a56520737e800c31\",\"name\":\"Iwona Danilewicz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Iwona Danilewicz\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zamiast osobowo\u015bci prawnej - instytucja rzecznika dla Odry","description":"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody","og_description":"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.","og_url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/","og_site_name":"Code for Green","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/FundacjaForumInicjatywSpolecznych\/","article_published_time":"2026-03-05T05:37:00+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":1152,"url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Iwona Danilewicz","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Iwona Danilewicz","Est. reading time":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/"},"author":{"name":"Iwona Danilewicz","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#\/schema\/person\/fdc9fdf7fb9849e5a56520737e800c31"},"headline":"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody","datePublished":"2026-03-05T05:37:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/"},"wordCount":1133,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg","keywords":["nadanie Odrze osobowo\u015bci prawnej","Osoba Odra","Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody","Piotr Niezna\u0144ski"],"articleSection":["Aktualno\u015bci","Woda"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/","url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/","name":"Zamiast osobowo\u015bci prawnej - instytucja rzecznika dla Odry","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg","datePublished":"2026-03-05T05:37:00+00:00","description":"Jak sko\u0144czy si\u0119 inicjatywa nadania Odrze osobowo\u015bci prawnej? PPROP docenia ten projekt, ale sugeruje powo\u0142anie rzecznika.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Piotr_Robert_ONZ2.jpeg","width":1600,"height":1152},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/blog\/odra-chce-mowic-wlasnym-glosem-panstwowa-rada-ochrony-przyrody-docenia-projekt-ale-sugeruje-powolanie-rzecznika-praw-przyrody\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Odra chce m\u00f3wi\u0107 w\u0142asnym g\u0142osem. Pa\u0144stwowa Rada Ochrony Przyrody docenia projekt, ale sugeruje powo\u0142anie Rzecznika Praw Przyrody"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/","name":"Code for Green Foundation","description":"Edukacja, \u015arodowisko, Sprawczo\u015b\u0107, Technologia","publisher":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#organization"},"alternateName":"Code for Green","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#organization","name":"Code for Green","alternateName":"Fundacja Forum Inicjatyw Spo\u0142ecznych","url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FUNDACJA_Code_for_Green_logo.svg","contentUrl":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/FUNDACJA_Code_for_Green_logo.svg","width":236,"height":111,"caption":"Code for Green"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/FundacjaForumInicjatywSpolecznych\/","https:\/\/www.youtube.com\/@fundacjaforuminicjatywspoe6910\/featured"],"description":"Jeste\u015bmy polsk\u0105 organizacj\u0105 non-profit, kt\u00f3ra od 2018 roku aktywnie wprowadza sprawcza edukacj\u0119 \u015brodowiskow\u0105 do szk\u00f3\u0142, by m\u0142odzi potrafili rozwi\u0105zywa\u0107 lokalne problemy wykorzystuj\u0105c technologie cyfrowe. Kszta\u0142cimy nauczycieli \u2013 przekszta\u0142camy szko\u0142\u0119 w centrum edukacji \u015brodowiskowej.","email":"biuro@ffis.edu.pl","legalName":"Fundacja Forum Inicjatyw Spo\u0142ecznych","vatID":"PL8442359966","taxID":"8442359966"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/#\/schema\/person\/fdc9fdf7fb9849e5a56520737e800c31","name":"Iwona Danilewicz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2ae8921d776b718c1a50fff3daae571e64f82b2a3f1f3de3f168bdd28d48343d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Iwona Danilewicz"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7431"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7432,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7431\/revisions\/7432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6747"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}