{"id":6593,"date":"2025-03-28T14:57:25","date_gmt":"2025-03-28T13:57:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/?p=6593"},"modified":"2025-12-19T12:39:49","modified_gmt":"2025-12-19T11:39:49","slug":"edukacja-jest-najskuteczniejsza-forma-prewencji-bez-niej-bedziemy-powielac-te-same-bledy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/edukacja-jest-najskuteczniejsza-forma-prewencji-bez-niej-bedziemy-powielac-te-same-bledy\/","title":{"rendered":"Education is the most effective form of prevention. Without it, we will repeat the same mistakes"},"content":{"rendered":"

Za nami V Wodny Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142. Tegoroczna edycja, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce 26 marca 2025 roku w Budynku H14 Politechniki Wroc\u0142awskiej, skupiona by\u0142a na temacie „Zarz\u0105dzania ryzykiem powodzi”. W gronie ekspert\u00f3w i specjalist\u00f3w zaproszonych do dyskusji znalaz\u0142 si\u0119 te\u017c Piotr Niezna\u0144ski, dyrektor program\u00f3w \u015brodowiskowych w naszej Fundacji.<\/h3>\n

Na zdj. g\u0142\u00f3wnym Piotr Niezna\u0144ski, Janusz Zaleski i prof. Maciej Nowak<\/em><\/p>\n

Dyskusja koncentrowa\u0142a si\u0119 zar\u00f3wno na planowaniu d\u0142ugofalowym, jak i na skutecznym dzia\u0142aniu w warunkach wyst\u0105pienia zagro\u017cenia. Wydarzenie \u015bledzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c 200 uczestnik\u00f3w online.<\/p>\n

Tegoroczna edycja, odbywaj\u0105ca si\u0119 jako element przygotowa\u0144 do Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Miasto-Woda-Jako\u015b\u0107 \u017bycia (21-22 pa\u017adziernika 2025 r.), nawi\u0105zywa\u0142a do wrze\u015bniowej powodzi z 2024 roku, kt\u00f3ra uwydatni\u0142a istotne problemy w systemie reagowania na zagro\u017cenia. Dyskutowano o konieczno\u015bci poprawy zarz\u0105dzania informacj\u0105, wsp\u00f3\u0142pracy instytucjonalnej oraz komunikacji spo\u0142ecznej, aby skuteczniej zapobiega\u0107 przysz\u0142ym katastrofom. Tematy obrad obejmowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c system informacji, monitorowania i szybkiego reagowania; ograniczanie skutk\u00f3w powodzi poprzez planowanie przestrzenne. Wnioski z Wodnego Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y podstaw\u0119 do opracowania dokumentu programowego, kt\u00f3ry zostanie zaprezentowany podczas pa\u017adziernikowego kongresu.<\/p>\n

V Wodny Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 2025 zgromadzi\u0142 wybitnych ekspert\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin zwi\u0105zanych z gospodark\u0105 wodn\u0105, ochron\u0105 przeciwpowodziow\u0105 i planowaniem przestrzennym. W\u015br\u00f3d prelegent\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 Prof. dr hab. Jerzy Hausner<\/strong>, Przewodnicz\u0105cy Rady Programowej Kongresu Miasto-Woda-Jako\u015b\u0107 \u017cycia i Open Eyes Economy Summit, uznany autorytet w dziedzinie ekonomii i zarz\u0105dzania publicznego.\u00a0Prof. dr hab. Anna Januchta-Szostak<\/strong>, Wiceprzewodnicz\u0105ca Rady Programowej, reprezentuj\u0105ca Politechnik\u0119 Pozna\u0144sk\u0105, wnios\u0142a swoj\u0105 ekspertyz\u0119 w zakresie architektury i urbanistyki. Dr in\u017c. Ilona Biedro\u0144<\/strong>, Prezes Fundacji Zdrowa rzeka i ekspert ds. renaturyzacji w\u00f3d powierzchniowych w IMGW-PIB, podzieli\u0142a si\u0119 cennym do\u015bwiadczeniem w dziedzinie ekologii wodnej. Mateusz Balcerowicz<\/strong>, Zast\u0119pca Prezesa Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ds. Ochrony przed Powodzi\u0105 i Susz\u0105, przedstawi\u0142 perspektyw\u0119 instytucji odpowiedzialnej za kluczowe aspekty zarz\u0105dzania wod\u0105 w Polsce.\u00a0<\/p>\n

Piotr Niezna\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na znaczenie edukacji w procesie podejmowania decyzji o planowania:<\/strong><\/p>\n

Obecnie stoimy w kluczowym momencie \u2013 z jednej strony mamy do czynienia z odbudow\u0105 po powodzi, z drugiej \u2013 z obowi\u0105zkiem przygotowania plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego. Je\u015bli teraz nie uwzgl\u0119dnimy retencji w tych dokumentach, stracimy unikaln\u0105 szans\u0119, kt\u00f3ra szybko si\u0119 nie powt\u00f3rzy. Niestety, jestem sceptyczny, czy uda si\u0119 to zrealizowa\u0107, poniewa\u017c plany powstaj\u0105 w ogromnym po\u015bpiechu, nie daj\u0105c przestrzeni na uwzgl\u0119dnienie aspekt\u00f3w hydrologicznych i ochrony przeciwpowodziowej w spos\u00f3b rzetelny i praktyczny. Mo\u017cemy tu dyskutowa\u0107 i roztacza\u0107 wizje, ale je\u015bli nie prze\u0142o\u017cymy ich na konkretne dzia\u0142ania, historia si\u0119 powt\u00f3rzy \u2013 tak jak po powodzi w 1997 roku i teraz, w 2024.<\/em><\/p>\n

Nie zawsze potrzebujemy nowych przepis\u00f3w \u2013 wystarczy, by\u015bmy skutecznie egzekwowali istniej\u0105ce prawo. Jak pokaza\u0142 prof. Zaleski, odst\u0119pstwa od regulacji powinny by\u0107 poddane systemowej analizie, bo je\u015bli co\u015b nie dzia\u0142a, nie mo\u017cna jedynie nad tym ubolewa\u0107, lecz nale\u017cy to zmieni\u0107.<\/em><\/p>\n

Na koniec chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 znaczenie edukacji, kt\u00f3ra jest najskuteczniejsz\u0105 form\u0105 prewencji. Niestety, cz\u0119sto sprowadza si\u0119 ona jedynie do deklaracji w strategiach i programach, bez realnego prze\u0142o\u017cenia na finansowanie i dzia\u0142ania. Tymczasem m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra dzi\u015b siedzi w szkolnych \u0142awkach, za kilka lat b\u0119dzie podejmowa\u0107 decyzje dotycz\u0105ce planowania przestrzennego i gospodarowania wodami. Bez odpowiedniej \u015bwiadomo\u015bci nadal b\u0119dziemy powiela\u0107 te same b\u0142\u0119dy.<\/em><\/p>\n

\"\"
Prof. Jerzy Hausner<\/figcaption><\/figure>\n

Z kolei prof. Jerzy Hausner poruszy\u0142 kwesti\u0119 zarz\u0105dzania wod\u0105 na poziomie centralnym:<\/strong><\/p>\n

Pow\u00f3d\u017a to zjawisko losowe i \u017cywio\u0142owe. Jak zauwa\u017cy\u0142 Janusz Zaleski, mamy do czynienia nie tylko z klasycznymi powodziami, ale tak\u017ce z nowymi ich formami, jak np. pow\u00f3d\u017a sztormowa, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142a Ania Janukta-Szostak. Kluczowe jest wi\u0119c nie tylko rozpoznanie tych zjawisk, ale tak\u017ce wypracowanie skutecznych metod ich przewidywania i zarz\u0105dzania nimi.<\/em><\/p>\n

Wielokrotnie podczas naszych spotka\u0144 pojawia\u0142o si\u0119 poj\u0119cie systemowego podej\u015bcia. Gdy dochodzi do katastrofy, naturaln\u0105 reakcj\u0105 jest skupienie si\u0119 na zarz\u0105dzaniu kryzysowym \u2013 d\u0105\u017cymy do usprawnienia procedur, stworzenia algorytm\u00f3w dzia\u0142ania, technicznych rozwi\u0105za\u0144. Jednak je\u015bli my\u015blimy jedynie w tych kategoriach, to zawsze b\u0119dziemy przygotowywa\u0107 si\u0119 do powodzi, kt\u00f3re ju\u017c mia\u0142y miejsce \u2013 tak jak armie, kt\u00f3re przygotowuj\u0105 si\u0119 do wojen przesz\u0142o\u015bci.<\/em><\/p>\n

Systemowe podej\u015bcie ma sens, ale pod warunkiem, \u017ce system jest zdolny do nauki i samokorekty. Bez tego nigdy nie b\u0119dzie w pe\u0142ni dostosowany do przysz\u0142ych zagro\u017ce\u0144, kt\u00f3re s\u0105 nieprzewidywalne. Mo\u017cemy je prognozowa\u0107, ale nie jeste\u015bmy w stanie ich dok\u0142adnie przewidzie\u0107. Dlatego system powinien opiera\u0107 si\u0119 na trzech kluczowych filarach: e<\/em>ksperckim \u2013 obejmuj\u0105cym kompetentne zaplecze analityczne, kt\u00f3re dostarcza rzetelnych danych, prognoz i modeli; z<\/em>arz\u0105dczym \u2013 rozr\u00f3\u017cniaj\u0105cym zarz\u0105dzanie d\u0142ugofalowe, bie\u017c\u0105ce oraz kryzysowe. Nawet je\u015bli to ostatnie funkcjonuje sprawnie, nie oznacza to, \u017ce ca\u0142y system dzia\u0142a dobrze; s<\/em>po\u0142ecznym \u2013 uwzgl\u0119dniaj\u0105cym edukacj\u0119, \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i komunikacj\u0119. Jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 Dyrektor IMGW, budowanie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej przynosi efekty dopiero w perspektywie d\u0142ugoterminowej, co nie oznacza, \u017ce mo\u017cna je lekcewa\u017cy\u0107.<\/em><\/p>\n

Partnerem spo\u0142ecznym tego wydarzenia, a tak\u017ce planowanego na pa\u017adziernik Mi\u0119dzynarodowego Kongresu Miasto-Woda-Jako\u015b\u0107 \u017bycia jest Fundacja Code For Green.<\/strong><\/p>\n

Fot. V Wodny Okr\u0105g\u0142y St\u00f3\u0142 oraz Piotr Niezna\u0144ski<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n