{"id":6997,"date":"2025-07-14T16:18:56","date_gmt":"2025-07-14T14:18:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/?p=6997"},"modified":"2026-05-12T12:13:32","modified_gmt":"2026-05-12T10:13:32","slug":"spolecznosc-jako-klasa-jak-zabrzanskie-szkoly-zmieniaja-edukacje-dzieki-erasmusowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/spolecznosc-jako-klasa-jak-zabrzanskie-szkoly-zmieniaja-edukacje-dzieki-erasmusowi\/","title":{"rendered":"Community as a Classroom: How Erasmus Is Changing Education in Zabrze\u2019s Schools"},"content":{"rendered":"

Edukacja, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 w sercu lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, a ko\u0144czy – mi\u0119dzy innymi na mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy – taki jest wymiar projektu \u201eCommunity as a Classroom – Spo\u0142eczno\u015b\u0107 jako klasa\u201d, realizowanego w ramach programu Erasmus+. W Zabrzu to nie tylko teoria, ale konkretne dzia\u0142ania, kt\u00f3re anga\u017cuj\u0105 uczni\u00f3w, nauczycieli, przyrod\u0119 i kontekst lokalny.<\/strong><\/h3>\n

W projekcie uczestnicz\u0105: Szko\u0142a Podstawowa nr 26 im. Rod\u0142a, Szko\u0142a Podstawowa nr 31, Szko\u0142a Podstawowa nr 5 im. Kr\u00f3la Jana III Sobieskiego oraz IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. M. Reja w Zabrzu.<\/p>\n

– Szko\u0142y zdecydowa\u0142y, \u017ce swoje dzia\u0142ania w projekcie skoncentruj\u0105 wok\u00f3\u0142 natury, przyrody i \u015brodowiska lokalnego. Zaw\u0119\u017caj\u0105c t\u0119 tematyk\u0119, uzna\u0142y, \u017ce najbardziej interesuj\u0105cy b\u0119dzie dla nich aqua<\/strong>problem<\/strong>, czyli problem rzek, wody, staw\u00f3w czy jezior. Wszystkie dzia\u0142ania skupione wok\u00f3\u0142 tego motywu s\u0105, moim zdaniem, niezwykle warto\u015bciowe edukacyjnie – s\u0105 bardzo rozbudowane, ciekawe, a jednocze\u015bnie przygotowane w taki spos\u00f3b, aby mog\u0142y by\u0107 na\u015bladowane przez inne szko\u0142y w zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych miastach i regionach – t\u0142umaczy dr Ma\u0142gorzata W\u00f3jcik-Dudek, ekspertka Fundacji Code For Green.<\/em><\/p>\n

Nauka zaczyna si\u0119 w terenie – czyli istota Place Based Learning (PBL), edukacji opartej na miejscu<\/h3>\n

Pierwszym krokiem zabrza\u0144skich szk\u00f3\u0142 w projekcie by\u0142o\u2026 wyj\u015bcie z klasy. Ka\u017cda ze szk\u00f3\u0142 pierwsze dzia\u0142ania zrealizowa\u0142a na sw\u00f3j spos\u00f3b. Uczniowie IV LO w Zabrzu zacz\u0119li od spotkania z dr. Maksymilianem Solarskim, specjalist\u0105 od bada\u0144 \u015brodowiskowych z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. To on pom\u00f3g\u0142 m\u0142odzie\u017cy zrozumie\u0107, co i kiedy warto bada\u0107 w wodzie, jakie parametry \u015bwiadcz\u0105 o jej jako\u015bci oraz jakie czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na jej zanieczyszczenie.<\/p>\n

M\u0142odzi badacze z IV Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego w Zabrzu podzielili si\u0119 na grupy odpowiedzialne za r\u00f3\u017cne zadania. Jedna z ekip zbiera\u0142a pr\u00f3bki wody co dwa tygodnie, w trzech lokalizacjach: w potoku Rokitnickim, w cegielni oraz w strumieniu. Badania obejmowa\u0142y m.in. pH, st\u0119\u017cenie fosforan\u00f3w i azotan\u00f3w oraz przewodno\u015b\u0107 wody.<\/p>\n

\u2013 Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sk\u0142ad chemiczny wody bardzo si\u0119 zmienia w zale\u017cno\u015bci od opad\u00f3w. Potok, kt\u00f3ry przep\u0142ywa\u0142 przez tereny rolnicze, zawiera\u0142 wi\u0119cej fosforan\u00f3w i azotan\u00f3w, a tym samym by\u0142 bardziej zanieczyszczony<\/em> \u2013 relacjonuj\u0105 uczniowie.<\/p>\n

Co ciekawe, projekt nie ograniczy\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do parametr\u00f3w chemicznych. Uczniowie obserwowali r\u00f3wnie\u017c mikroorganizmy bytuj\u0105ce w wodzie. Uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 m.in. okrzemki czy pantofelki.<\/p>\n

Wyzwania lokalne – wyzwania globalne<\/h3>\n

Projekt \u201eCommunity as a Classroom\u201d szybko zyska\u0142 wymiar globalny. M\u0142odzie\u017c z Zabrza nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z r\u00f3wie\u015bnikami z Hiszpanii, kt\u00f3rzy podj\u0119li si\u0119 podobnych bada\u0144 na swoim terenie. Podczas wizyty w Hiszpanii zabrza\u0144scy uczniowie z IV LO opowiedzieli o swoich dzia\u0142aniach badawczych, a przy okazji odwiedzili Krak\u00f3w, Katowice i \u017ar\u00f3d\u0142a Wis\u0142y, sk\u0105d r\u00f3wnie\u017c pobrali pr\u00f3bki wody do analizy.<\/p>\n

Projekt zaanga\u017cowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c nauczycieli – pedagogom – tym razem z W\u0142och – przedstawione zosta\u0142y metody bada\u0144 jako\u015bci wody oraz sposoby w\u0142\u0105czania ich w codzienn\u0105 edukacj\u0119 przyrodnicz\u0105.\u00a0<\/p>\n

\u2013 W\u0142a\u015bnie takie skalowanie edukacji \u2013 od lokalno\u015bci, od konkretnego miejsca, do globalno\u015bci \u2013 jest wspania\u0142ym pomys\u0142em wartym na\u015bladowania<\/em> \u2013 podkre\u015bla Anna Foltyn-Simka, nauczycielka z IV LO w Zabrzu.<\/p>\n

Edukacja wierszem i obrazem<\/h3>\n

R\u00f3wnolegle do bada\u0144 terenowych swoje dzia\u0142ania w projekcie prowadzi\u0142a tak\u017ce Szko\u0142a Podstawowa nr 26 w Zabrzu. Jej uczniowie stworzyli niezwyk\u0142\u0105 publikacj\u0119 literacko-artystyczn\u0105 zatytu\u0142owan\u0105 \u201eSTAWiaj\u0105c na Mikulczyce – g\u0142os m\u0142odzie\u017cy w obronie lokalnej przyrody\u201d<\/strong><\/a>. To zbi\u00f3r wierszy, esej\u00f3w i ilustracji, kt\u00f3re nie tylko opisuj\u0105 stawy Mikulczyckie i ich przyrod\u0119, ale przede wszystkim wyra\u017caj\u0105 emocjonaln\u0105 wi\u0119\u017a m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w z ich \u201ema\u0142\u0105 ojczyzn\u0105\u201d.<\/p>\n

\u2013 Ta publikacja to nie jest zwyk\u0142y przewodnik ani suchy zbi\u00f3r fakt\u00f3w historycznych, to \u017cywa opowie\u015b\u0107 o miejscu, kt\u00f3re kochamy, widziana oczami tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 je dziedziczy\u0107 – m\u0142odszych pokole\u0144. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z fundacj\u0105 Code for Green odkryli\u015bmy, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 do ma\u0142ej ojczyzny i troska o \u015brodowisko id\u0105 w parze. Kiedy dzieci zacz\u0119\u0142y pisa\u0107 o stawach mikulczyckich, bada\u0107 ich faun\u0119 i flor\u0119 oraz malowa\u0107 ich pi\u0119kno na ilustracjach, zrozumia\u0142y jedno \u2013 nie mo\u017cna dba\u0107 o przysz\u0142o\u015b\u0107 miejsca, nie znaj\u0105c jego przesz\u0142o\u015bci \u2013<\/em> podkre\u015bla Agnieszka K\u0119dzierska-Lema\u0144ska, nauczycielka j\u0119zyka polskiego i angielskiego w SP nr 26.<\/p>\n

Co dalej?<\/h3>\n

Wakacje nie oznaczaj\u0105 ko\u0144ca dzia\u0142a\u0144 w projekcie. Od wrze\u015bnia zabrza\u0144skie szko\u0142y planuj\u0105 przeku\u0107 swoje do\u015bwiadczenia w praktyk\u0119 dost\u0119pn\u0105 dla innych – materia\u0142y dydaktyczne. Na bazie zebranych bada\u0144, obserwacji i artystycznych prac powstan\u0105 scenariusze lekcji oraz filmy edukacyjne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 wykorzystywane przez nauczycieli w ca\u0142ej Polsce – i poza jej granicami.<\/p>\n

Projekt \u201eCommunity as a Classroom\u201d pokazuje, \u017ce szko\u0142a nie musi kojarzy\u0107 si\u0119 tylko z budynkiem z tablic\u0105 i \u0142awkami. Miejsce nauki mo\u017ce by\u0107 lasem, potokiem, stawem – wreszcie – mostem \u0142\u0105cz\u0105cym lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 z m\u0142odzie\u017c\u0105 w innych krajach.\u00a0I cho\u0107 wakacje wci\u0105\u017c trwaj\u0105, w Zabrzu nikt nie odk\u0142ada pasji na p\u00f3\u0142k\u0119. Przed uczniami i nauczycielami jeszcze wiele dzia\u0142a\u0144 do zrealizowania.<\/p>\n

Fot. SP nr 26 w Zabrzu<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Screenshot<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"Makieta
Screenshot<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Screenshot<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n