{"id":8479,"date":"2026-09-28T15:33:28","date_gmt":"2026-09-28T13:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/?p=8479"},"modified":"2026-09-28T16:13:34","modified_gmt":"2026-09-28T14:13:34","slug":"uczniowie-z-sejn-przed-rada-miasta-mamy-plan-jak-uratowac-jezioro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cfg.edu.pl\/eng\/blog\/uczniowie-z-sejn-przed-rada-miasta-mamy-plan-jak-uratowac-jezioro\/","title":{"rendered":"Students from Sejny Address the City Council: We Have a Plan to Save the Lake"},"content":{"rendered":"

Nie przyszli z list\u0105 skarg, tylko z gotow\u0105 diagnoz\u0105 i planem dzia\u0142ania. W poniedzia\u0142ek, 28 wrze\u015bnia, uczniowie Szko\u0142y Podstawowej im. mjr. Henryka Dobrza\u0144skiego \u201eHubala\u201d w Sejnach przedstawili podczas sesji Rady Miasta w Sejnach, odbywaj\u0105cej si\u0119 w tamtejszym O\u015brodku Kultury wyniki projektu Code for Blue. M\u00f3wili o tym, jak przywr\u00f3ci\u0107 \u017cycie Jezioru Sejny i odtworzy\u0107 dawne miejskie k\u0105pielisko, o kt\u00f3rym marz\u0105 mieszka\u0144cy.<\/strong><\/h3>\n

Projekt w imieniu zespo\u0142u zaprezentowali Amelia, Anita i Mateusz. Za ich wyst\u0105pieniem sta\u0142 rok pracy ca\u0142ej pracowni. W roku szkolnym 2025\/2026 tworzy\u0142o j\u0105 19 uczni\u00f3w: 12 z klasy 7a i 7 z klasy 8b. Pracowni\u0119 prowadzi\u0142y nauczycielki – Marzanna Zianowicz i Joanna So\u0142omianko-Trzyna.<\/p>\n

Punktem wyj\u015bcia by\u0142a woda i pytania o to, co si\u0119 z ni\u0105 dzieje w najbli\u017cszym otoczeniu szko\u0142y. Uczniowie rozmawiali z przedstawicielami instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 zdrowiem, \u015brodowiskiem i bezpiecze\u0144stwem, m.in. w Samodzielnym Publicznym Zak\u0142adzie Opieki Zdrowotnej w Sejnach. Zadawali pytania lokalnym decydentom: burmistrzowi Sejn Dorianowi Krauze, staro\u015bcie sejne\u0144skiemu Maciejowi Plesiewiczowi i w\u00f3jt gminy Sejny Joannie Ra\u015b. Odwiedzili oczyszczalni\u0119 \u015bciek\u00f3w oraz miejskie wodoci\u0105gi i kanalizacj\u0119, gdzie poznali proces oczyszczania \u015bciek\u00f3w i uzdatniania wody pitnej. Na podstawie wywiad\u00f3w i sondy ulicznej zdiagnozowali potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej wraca\u0142 jeden problem: Sejny nie maj\u0105 k\u0105pieliska.<\/p>\n

Badania w terenie<\/strong><\/p>\n

Uczniowie wyszli w plener, \u017ceby sprawdzi\u0107 stan Marychy i Jeziora Sejny. Badali lini\u0119 brzegow\u0105 i stare k\u0105pielisko miejskie, oceniali infrastruktur\u0119 na brzegu, dno, stopie\u0144 zamulenia i stan pomost\u00f3w. Pobrali te\u017c pr\u00f3bki wody do bada\u0144.<\/p>\n

Jezioro Sejny to p\u0142ytkie, przep\u0142ywowe jezioro polodowcowe typu morenowego o powierzchni oko\u0142o 64 hektar\u00f3w. Sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci. Do najwi\u0119kszej, wyd\u0142u\u017conej cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocnej, g\u0142\u0119bokiej na ponad 3 metry, uchodzi Czarna Marycha, zasilana m.in. dop\u0142ywami z Pu\u0144ska i jezior. Cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodkowa jest w\u0105ska i p\u0142ytka, a trzecia, owalna, jest najg\u0142\u0119bsza.<\/p>\n

Problem zaczyna si\u0119 w zlewni<\/strong><\/p>\n

Z analizy uczni\u00f3w wynika, \u017ce jezioro jest ofiar\u0105 tego, co dzieje si\u0119 w ca\u0142ej zlewni Marychy. G\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a zanieczyszcze\u0144 to rolnictwo, przemys\u0142 rolno-spo\u017cywczy i punktowe odprowadzanie \u015bciek\u00f3w. Do wody trafiaj\u0105 zwi\u0105zki organiczne, sp\u0142ywy z p\u00f3l i \u0142\u0105k, nawozy oraz \u015bcieki komunalne. Wed\u0142ug raport\u00f3w G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Ochrony \u015arodowiska z lat 2019\u20132024 Marycha na wi\u0119kszo\u015bci odcink\u00f3w ma z\u0142y stan w\u00f3d, a jej niski przep\u0142yw ogranicza naturaln\u0105 zdolno\u015b\u0107 rzeki do samooczyszczania.<\/p>\n

M\u0142odzie\u017cowy plan zak\u0142ada okre\u015blon\u0105 kolejno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144. Najpierw trzeba zatrzyma\u0107 zanieczyszczenia ze zlewni: racjonalnie nawozi\u0107 grunty rolne, uregulowa\u0107 i kontrolowa\u0107 gospodark\u0119 wodno-\u015bciekow\u0105 w miejscowo\u015bciach wok\u00f3\u0142 jeziora oraz utrzyma\u0107 i rozbudowa\u0107 wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w bariery glebowo-ro\u015blinne, czyli pasy drzew i krzew\u00f3w zatrzymuj\u0105ce sp\u0142yw soli mineralnych i substancji toksycznych. Dopiero potem mo\u017cna my\u015ble\u0107 o odmulaniu jeziora. To proces roz\u0142o\u017cony na kilka lat i trudny, bo rzeka stale nanosi nowy osad. Ostatni etap to oczyszczenie brzegu i odtworzenie k\u0105pieliska. Uczniowie zwr\u00f3cili uwag\u0119 tak\u017ce na stron\u0119 prawn\u0105: Jezioro Sejny to wody publiczne, wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac ingeruj\u0105cych w dno lub brzeg wymaga zg\u0142oszenia lub pozwolenia wodnoprawnego od W\u00f3d Polskich.<\/p>\n

Argumenty dla radnych<\/strong><\/p>\n

M\u0142odzie\u017c przedstawi\u0142a radnym konkretne uzasadnienie i poprosi\u0142a o podj\u0119cie uchwa\u0142y o utworzeniu k\u0105pieliska. W\u015br\u00f3d podnoszonych argument\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 – argument spo\u0142eczny:<\/strong> miasto potrzebuje miejsca spotka\u0144 i integracji mieszka\u0144c\u00f3w; argument ekologiczny:<\/strong> oczyszczenie brzegu to nie tylko porz\u0105dki, ale te\u017c zatrzymanie eutrofizacji jeziora w tej cz\u0119\u015bci miasta oraz argument ekonomiczny:<\/strong> przywr\u00f3cone k\u0105pielisko przyci\u0105gnie turyst\u00f3w i wesprze lokaln\u0105 gastronomi\u0119 oraz handel.<\/p>\n

Najmocniej wybrzmia\u0142 argument kosztowy. Przy starym k\u0105pielisku wci\u0105\u017c istnieje infrastruktura: pomosty, miejsce na grilla i ognisko, \u0142\u0105ka, zadaszone stoliki z \u0142awkami, sanitariaty. Przywr\u00f3cenie do stanu u\u017cyteczno\u015bci tego miejsca jest wielokrotnie ta\u0144sze ni\u017c budowa nowego. Ka\u017cdy rok zw\u0142oki podnosi jednak koszt, bo teren zarasta. \u201eDzia\u0142ajmy teraz, p\u00f3ki infrastruktura jeszcze istnieje\u201d \u2013 apelowali uczniowie.<\/em><\/p>\n

Samorz\u0105d odpowiada<\/strong><\/p>\n

Uczni\u00f3w na sesj\u0119 zaprosi\u0142 przewodnicz\u0105cy Rady Miasta Sejny Micha\u0142 Miszkiel. \u2013 Cz\u0119sto spotykam si\u0119 z komentarzami, \u017ce jezioro jest w z\u0142ym stanie i \u017ce nie ma k\u0105pieliska. Spotkanie podsumowuj\u0105ce projekt, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142em na zaproszenie Fundacji, otworzy\u0142o mi oczy. To problem bardzo du\u017cej skali, a jego rozwi\u0105zanie wymaga wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania wielu podmiot\u00f3w. Dlatego postanowi\u0142em zaprosi\u0107 uczni\u00f3w na sesj\u0119, \u017ceby ten problem nag\u0142o\u015bni\u0107. Licz\u0119, \u017ce w przysz\u0142ych latach zbierzemy tego owoce \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/em> Przewodnicz\u0105cy wspomnia\u0142 te\u017c o planach dotycz\u0105cych analizy mo\u017cliwo\u015bci prawnych podj\u0119cia uchwa\u0142y intencyjnej dot. jeziora.<\/p>\n

Burmistrz Sejn Dorian Krause podkre\u015bli\u0142, \u017ce m\u0142odzi ludzie u\u015bwiadomili w\u0142adzom miasta skal\u0119 problemu. \u2013 Przedstawili swoje badania i wnioski, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 jasno: bez wsp\u00f3\u0142pracy nie damy rady zadba\u0107 o nasze jezioro. Pokazali, gdzie problem si\u0119 zaczyna i co trzeba zrobi\u0107, \u017ceby za\u017cegna\u0107 t\u0119 kryzysow\u0105 sytuacj\u0119. Musimy uruchomi\u0107 prac\u0119 nie jednego, ale kilku samorz\u0105d\u00f3w, a tak\u017ce instytucji i organizacji pozarz\u0105dowych. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy mo\u017cemy przywr\u00f3ci\u0107 naszemu jezioru \u015bwietlan\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 \u2013 zaznaczy\u0142<\/em><\/p>\n

Sprawczo\u015b\u0107 po stronie m\u0142odzie\u017cy<\/strong><\/p>\n

Piotr Niezna\u0144ski z Fundacji Code for Green, kt\u00f3ra prowadzi program, nie kry\u0142 uznania dla uczni\u00f3w. \u2013 My starali\u015bmy si\u0119 tylko pom\u00f3c. Ca\u0142a sprawczo\u015b\u0107 i ca\u0142a inicjatywa by\u0142a po stronie m\u0142odzie\u017cy \u2013 podkre\u015bli\u0142. \u2013 Z dzisiejszej diagnozy wynika bardzo wyra\u017anie, \u017ce problem nie zaczyna si\u0119 i nie ko\u0144czy na jeziorze. Le\u017cy wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej rzeki. Odpowiedzi, kt\u00f3re tu us\u0142yszeli\u015bmy, a kt\u00f3re pewnie przynios\u0142aby te\u017c diagnoza zlecona firmie zewn\u0119trznej za wiele tysi\u0119cy z\u0142otych, pokazuj\u0105, \u017ce trzeba inwestowa\u0107 w strefy buforowe wzd\u0142u\u017c ciek\u00f3w.<\/em><\/p>\n

Code for Blue to program edukacji wodnej Fundacji Code for Green z Sejn. Uczniowie pracuj\u0105 w nim w terenie, korzystaj\u0105 z danych naukowych i metody design thinking, a efektem ich pracy s\u0105 realne propozycje dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n

Program jest dofinansowany przez Narodowy Instytut Wolno\u015bci ze \u015brodk\u00f3w Programu NOWEFIO na lata 2021\u20132030.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n

Students from Sejny want to save their lake. They have a detailed plan<\/a><\/blockquote>