To nie s\u0105 projekty na ocen\u0119. To realne rozwi\u0105zania realnych problem\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie ta metoda pracy zosta\u0142a doceniona przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105.<\/p>\n
22 pa\u017adziernika dr Ma\u0142gorzata Snarska-Niezna\u0144ska reprezentowa\u0142a Fundacj\u0119 Code for Green i program Code for Blue<\/strong> podczas Education for Climate Day 2026<\/strong> w Brukseli, w panelu po\u015bwi\u0119conym przyw\u00f3dztwu m\u0142odych i dialogowi mi\u0119dzypokoleniowemu. Tegoroczny priorytet ca\u0142ego wydarzenia, sprawiedliwo\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniowa, nie jest przypadkowy: chodzi o to, by nie tylko przygotowa\u0107 teoretycznie m\u0142odych na przysz\u0142o\u015b\u0107, ale da\u0107 im sprawczo\u015b\u0107 w jej wsp\u00f3\u0142tworzeniu.<\/p>\n Nagrody w konkursie Komisji Europejskiej trafiaj\u0105 do wa\u017cnych, skalowalnych mi\u0119dzynarodowo program\u00f3w prowadzonych przez rz\u0105dy, uczelnie i organizacje pozarz\u0105dowe z ca\u0142ej Europy. W sesji prowadzonej przez Ahmeda Elamina z zespo\u0142u Education for Climate obok Code for Blue znalaz\u0142y si\u0119 dwa takie przedsi\u0119wzi\u0119cia: hiszpa\u0144ska organizacja przyrodnicza SEO\/BirdLife<\/strong> z projektem Santander Capital Natural<\/em> will provide expert support Ministerstwo Edukacji Narodowej Turcji<\/strong> z og\u00f3lnokrajowym programem Green Homeland \u2013 My School<\/em>. Rz\u0105d, nauka i trzeci sektor przy jednym stole. Dla nas to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne wyr\u00f3\u017cnienie, bo doceniono nie tylko wag\u0119 tematu, m.in. wod\u0119 i klimat, ale i metod\u0119 pracy<\/strong>. Sprawcz\u0105 edukacj\u0119, kt\u00f3rej dzi\u015b potrzebuje ca\u0142a Unia. To jest wypracowana przez nasz\u0105 Fundacj\u0119 autorsk\u0105 metoda edukacji.<\/p>\n Praca w programie Code for Blue zaczyna si\u0119 od zmapowania emocji, nie od nauki definicji. Punktem wyj\u015bcia jest film dokumentalny w re\u017c. Ewy Ewart \u201eDo ostatniej kropli” \u2014 reporta\u017c o globalnym kryzysie wodnym, nagrodzony m.in. Z\u0142ot\u0105 Nimf\u0105 na Festiwalu Telewizyjnym w Monte Carlo. Na jego kanwie Fundacja wykorzystuje cztery kr\u00f3tkie filmy edukacyjne oparte na prawdziwych historiach. Zanim uczniowie zaczn\u0105 mierzy\u0107, analizowa\u0107 i projektowa\u0107, maj\u0105 poczu\u0107, dlaczego woda ma znaczenie i \u017ce mo\u017cna na jej rzecz dzia\u0142a\u0107 w konkretny spos\u00f3b. Potem uczniowie obserwuj\u0105 swoje otoczenie, rozmawiaj\u0105 z mieszka\u0144cami, ekspertami i samorz\u0105dowcami, zbieraj\u0105 dane. I \u2014 co w tej metodzie najwa\u017cniejsze \u2014 sami definiuj\u0105 problem<\/strong>. Nie dostaj\u0105 gotowego zadania do rozwi\u0105zania. Dopiero na podstawie tego, co zobacz\u0105, us\u0142ysz\u0105 i zmierz\u0105, projektuj\u0105 rozwi\u0105zanie, buduj\u0105 prototyp, testuj\u0105 je i, je\u015bli to mo\u017cliwe, wdra\u017caj\u0105. Odpowied\u017a bywa technologiczna, przyrodnicza albo przyjmuje form\u0119 rekomendacji dla lokalnych w\u0142adz.<\/p>\n Do dzi\u015b program obj\u0105\u0142 w sumie 35 szk\u00f3\u0142 i ponad 700 uczennic i uczni\u00f3w<\/strong> w ca\u0142ej Polsce.<\/p>\n Najlepiej t\u0142umacz\u0105 za\u0142o\u017cenia programu konkretne realizacje.<\/p>\n In Bia\u0142ymstoku<\/strong> uczniowie zbudowali autonomiczn\u0105, zasilan\u0105 s\u0142onecznie bojk\u0119 pomiarow\u0105. Dzia\u0142a nieprzerwanie, mierzy cztery parametry jako\u015bci wody i przesy\u0142a dane na \u017cywo, dzi\u0119ki czemu ka\u017cd\u0105 niepokoj\u0105c\u0105 zmian\u0119 mo\u017cna szybko wychwyci\u0107. To odpowied\u017a na realny problem: w Polsce dobry stan og\u00f3lny osi\u0105ga zaledwie 1,6 proc. badanych rzek i zbiornik\u00f3w. Przy okazji uczniowie zdobyli praktyczne kompetencje \u2014 prac\u0119 z danymi, technologi\u0105 i monitoringiem \u015brodowiska.<\/p>\n In Suwa\u0142kach<\/strong> nastolatki zakwestionowa\u0142y codzienny nawyk: do sp\u0142ukiwania toalet u\u017cywamy wody pitnej. Zaprojektowa\u0142y system wykorzystuj\u0105cy wod\u0119 z mycia r\u0105k do zasilania sp\u0142uczki i po o\u015bmiu dniach pomiar\u00f3w udowodni\u0142y oszcz\u0119dno\u015b\u0107 ponad 190 litr\u00f3w czystej wody tygodniowo \u2014 w jednej toalecie jednej szko\u0142y. Kontekst jest wymowny: w polskich gospodarstwach domowych ok. 30 proc. zu\u017cycia wody przypada na sp\u0142ukiwanie toalet, a zaledwie ok. 18 proc. Polak\u00f3w deklaruje picie wody z kranu. U\u017cywamy wody o jako\u015bci pitnej do czego\u015b, co takiej jako\u015bci nie wymaga.<\/p>\n In Sejnach<\/strong>, gdzie Fundacja ma siedzib\u0119, uczniowie zaj\u0119li si\u0119 stanem lokalnego jeziora. Rozmawiali z mieszka\u0144cami, si\u0119gn\u0119li po dawne raporty i obserwacje \u2014 cz\u0119\u015b\u0107 z ko\u0144ca lat 90. \u2014 i zestawili je z w\u0142asnymi pomiarami. Tak powsta\u0142 plan, kt\u00f3ry przedstawili radzie miasta. Szkolny projekt sta\u0142 si\u0119 publiczn\u0105 rozmow\u0105 o przysz\u0142o\u015bci jeziora, a samorz\u0105d zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 poprowadzi\u0107 spraw\u0119 dalej.<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie przyk\u0142ad Sejn najlepiej pokazuje sens dialogu mi\u0119dzypokoleniowego. W sprawach \u015brodowiska pami\u0119\u0107 ma znaczenie, wiele zmian zachodzi powoli, a \u017ceby zrozumie\u0107, co dzieje si\u0119 dzi\u015b, trzeba cz\u0119sto wiedzie\u0107, co ludzie obserwowali dwadzie\u015bcia czy trzydzie\u015bci lat temu. M\u0142odzi wnosz\u0105 energi\u0119, pytania i nowe pomys\u0142y; starsi \u2014 do\u015bwiadczenie, wiedz\u0119 i pami\u0119\u0107 miejsca. Razem rozumiej\u0105 problem lepiej, a zaanga\u017cowanie uczni\u00f3w potrafi uruchomi\u0107 ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107.<\/p>\n Ten sam mechanizm wida\u0107 by\u0142o u partner\u00f3w z panelu. W hiszpa\u0144skim Santander organizacja SEO\/BirdLife przekszta\u0142ci\u0142a siedem szkolnych podw\u00f3rek w bior\u00f3\u017cnorodne przestrzenie nauki, z kt\u00f3rych korzysta ju\u017c ok. 2,5 tys. dzieci \u2014 a te podczas spacer\u00f3w z rodzicami same stawa\u0142y si\u0119 nauczycielami, t\u0142umacz\u0105c doros\u0142ym, czym \u017cywi si\u0119 miejscowa sowa i dlaczego warto zostawi\u0107 \u0142\u0105k\u0119 nieskoszon\u0105. W Turcji program Green Homeland<\/em> obj\u0105\u0142 wszystkie 81 prowincji, a jego istot\u0105 by\u0142o przeniesienie dzia\u0142ania ze szko\u0142y do domu \u2014 jak uj\u0119li to jego autorzy, \u201elekcja w szkole stawa\u0142a si\u0119 decyzj\u0105 rodziny w domu”.<\/p>\n W podsumowaniu panelu dr Ma\u0142gorzata Snarska-Niezna\u0144ska postawi\u0142a spraw\u0119 jasno:<\/p>\n \u201e\u015awiadomo\u015b\u0107 jest wa\u017cna. Ale to sprawczo\u015b\u0107 zmienia \u015bwiadomo\u015b\u0107 w realne dzia\u0142anie. Dajmy m\u0142odym narz\u0119dzia, czas i zaufanie, by rozumieli, co jest wa\u017cne w ich w\u0142asnych spo\u0142eczno\u015bciach i by potrafili dzia\u0142a\u0107. A od decydent\u00f3w oczekujmy, \u017ce potraktuj\u0105 tak\u0105 edukacj\u0119 nie jako dodatek, lecz jako element strategii bezpiecze\u0144stwa, odporno\u015bci i jako\u015bci \u017cycia.”<\/p>\n<\/blockquote>\n To nie jest retoryka. Odporne spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebuje sprawczo\u015bci tak samo jak infrastruktury, a edukacja klimatyczna i edukacja o zasobach wodnych przestaj\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105cznie spraw\u0105 \u015brodowiska. Staj\u0105 si\u0119 spraw\u0105 bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n Ambicj\u0105 Fundacji jest dotarcie z Code for Blue do jak najwi\u0119kszej liczby szk\u00f3\u0142 do 2030 roku. To jednak edukacja procesowa, nie da si\u0119 jej rozes\u0142a\u0107 jako gotowego konspektu. Nauczyciele potrzebuj\u0105 wsparcia, uczniowie czasu, a szko\u0142y powtarzalnej okazji do pracy nad realnymi problemami. Dlatego Fundacja oferuje swoj\u0105 metod\u0119 samorz\u0105dom, biznesowi i administracji, m.in. jako praktyczne narz\u0119dzie do wdra\u017cania nowej podstawy programowej, w kt\u00f3rej wsp\u00f3\u0142tworzeniu, wraz z modu\u0142em edukacji klimatycznej, bra\u0142a udzia\u0142. Bo trwa\u0142a zmiana nie ko\u0144czy si\u0119 wtedy, gdy ko\u0144czy si\u0119 szkolny projekt. Zaczyna si\u0119 wtedy, gdy ucze\u0144 widzi, \u017ce jego praca prowadzi do rozwi\u0105zania, kt\u00f3re wci\u0105\u017c dzia\u0142a albo do rozmowy z decydentem, kt\u00f3ra ma ci\u0105g dalszy.<\/p>\n Sukces z Brukseli uczcili\u015bmy te\u017c tam, gdzie si\u0119 zacz\u0105\u0142 \u2014 w szkole. W II Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cym w Suwa\u0142kach spotkali\u015bmy si\u0119 z uczniami przy kawa\u0142ku pysznego tortu, \u017ceby porozmawia\u0107 o prezentacji na europejskiej scenie i o ich w\u0142asnym projekcie, kt\u00f3ry t\u0119 histori\u0119 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142. Bo to w\u0142a\u015bnie o nich jest ta nagroda.<\/p>\n Dzi\u0119kujemy ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci Code for Blue: nauczycielom, uczniom i partnerom. To wyr\u00f3\u017cnienie jest wsp\u00f3lne.<\/p>\n\n\nDow\u00f3d w terenie<\/h2>\n
Dlaczego potrzebny jest dialog pokole\u0144?<\/h2>\n
Przekaz z Brukseli: edukacja to te\u017c bezpiecze\u0144stwo<\/h2>\n
\n
\u015awi\u0119towali\u015bmy wsp\u00f3lnie<\/h2>\n