2 lutego, pod patronatem Konwencji Ramsarskiej, obchodzimy Światowy Dzień Mokradeł. Tegoroczne hasło: „Tereny podmokłe i wiedza tradycyjna: celebrowanie dziedzictwa kulturowego” przypomina, że mokradła to nie tylko cenne ekosystemy, ale także przestrzenie głęboko zakorzenione w historii, kulturze i codziennych praktykach lokalnych społeczności.
Przez wieki mokradła były miejscem życia, pracy i obserwacji przyrody. To tam rozwijały się tradycyjne sposoby gospodarowania wodą, pozyskiwania pożywienia czy ochrony przed powodziami i suszami. Dziś, wraz z degradacją terenów podmokłych, tracimy nie tylko bioróżnorodność, ale również wiedzę, która pozwalała ludziom funkcjonować w równowadze z otoczeniem.
Mokradła – więcej niż przyroda
Tereny podmokłe pełnią kluczowe funkcje, choć często pozostają niedostrzegane. Retencjonują wodę, oczyszczają ją z zanieczyszczeń, magazynują węgiel, łagodzą skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych i stabilizują lokalny klimat. Są naturalną ochroną przed powodziami i suszami, a jednocześnie ostoją dla tysięcy gatunków roślin i zwierząt.
Ich degradacja spowodowana m.in. intensywnym rolnictwem, urbanizacją i regulacją rzek podważa bezpieczeństwo wodne, żywnościowe i klimatyczne. Uderza też w społeczności lokalne, niszcząc krajobrazy kulturowe i tradycyjne sposoby życia.
Wiedza tradycyjna jako klucz do ochrony
Hasło tegorocznych obchodów zwraca uwagę na rolę tradycyjnych systemów wiedzy w ochronie mokradeł. To wiedza oparta na uważnej obserwacji, doświadczeniu i długotrwałej relacji z miejscem. Jej włączanie do współczesnych działań ochronnych sprzyja podejściu opartemu na współpracy z lokalnymi społecznościami, a nie narzucaniu rozwiązań z zewnątrz.
Ochrona mokradeł nie jest więc wyłącznie zadaniem przyrodników czy instytucji – to proces społeczny, kulturowy i edukacyjny.
Webinar: dlaczego mokradła znikają i dlaczego musimy je chronić
Z okazji Światowego Dnia Mokradeł Fundacja Code for Green udostępnia webinar, w którym eksperci – dr hab., prof.UAM Damian Łowicki i prof. dr hab. Mariusz Lamentowicz – opowiadają o przyczynach zanikania terenów podmokłych oraz o ich znaczeniu dla współczesnych wyzwań klimatycznych.
W rozmowie poruszają m.in.: temat wpływu rolnictwa i rozwoju miast na degradację mokradeł, rolę terenów podmokłych w zapewnianiu czystej wody i bezpieczeństwa żywnościowego, znaczenie mokradeł w stabilizowaniu klimatu i ochronie przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, konieczność łączenia wiedzy naukowej z doświadczeniem lokalnych społeczności.
Obejrzyj webinar na naszej platformie e-learningowej (wymaga jest wcześniejsza rejestracja).
