Za kilka lat ktoś będzie instalował panele na Twoim dachu, naprawiał pompę ciepła, programował czujniki w Twoim domu. To dziś uczeń technikum. Pytanie brzmi: czy będzie umiał? Polska szkoła zawodowa kształci przyszłych specjalistów zielonej gospodarki, ale system nie nadąża za zmianami. Z rynku pracy odejdzie nawet 2,5 miliona doświadczonych pracowników, a w samym sektorze OZE do 2030 roku pojawi się 300 tysięcy nowych miejsc pracy. Tymczasem 55% szkół zawodowych nie może znaleźć nauczycieli z aktualną wiedzą branżową, tylko 20% firm współpracuje z edukacją zawodową, a UE zakłada, że do 2030 roku 80% obywateli będzie miało podstawowe kompetencje cyfrowe. Dziś w Polsce jest ich zaledwie 44%. Fundacja Code for Green uruchamia program, który może to zmienić.
PRZEJDŹ NA STRONĘ PROGRAMU SLL-GREEN+
Polska od lat zmaga się z podwójną luką: cyfrową i kompetencyjną. Według najnowszych danych Eurostatu jedynie 44% Polaków w wieku 16–74 lata posiada podstawowe kompetencje cyfrowe, przy średniej unijnej wynoszącej 56%. Unia Europejska zakłada, że do 2030 roku wskaźnik ten osiągnie 80%. Polska zaczyna z pozycji o 36 punktów procentowych poniżej tego celu. To przepaść, której szkolnictwo zawodowe nie może dłużej ignorować.
Dane z rynku pracy rysują jeszcze bardziej wymagający obraz. Według prognoz do 2030 roku pokolenia Baby Boomers i Gen X opuszczą rynek pracy w liczbie od 1,5 do 2,5 miliona osób. Ich miejsce zajmie 1,4–1,5 miliona przedstawicieli pokolenia Z. Owszem, cyfrowo biegłych, ale często bez kwalifikacji zawodowych i praktycznego doświadczenia. Równolegle tylko w sektorze odnawialnych źródeł energii powstanie ok. 300 tysięcy nowych stanowisk pracy wymagających kompetencji technicznych.
44% Polaków ma podstawowe kompetencje cyfrowe (UE: 56%) – Eurostat 2023
55% szkół zawodowych miało problem z zatrudnieniem nauczyciela z aktualną wiedzą branżową – NIK 2023
20% firm deklaruje współpracę z sektorem edukacji zawodowej – FRSE 2020
~300 tys. nowych miejsc pracy powstanie w OZE do 2030 roku
23. miejsce zajmuje Polska w European Innovation Scoreboard 2025 (65,9% średniej UE)
Jednocześnie Polska zajmuje 23. pozycję wśród tzw. Emerging Innovators w europejskim rankingu innowacyjności, z wynikiem stanowiącym zaledwie 65,9% średniej unijnej. Szkoły zawodowe potrzebują modelu, który łączy kompetencje cyfrowe, zielone oraz umiejętność projektowania i wdrażania rozwiązań. Dotąd takiego modelu w Polsce nie było.
SLL-GREEN+: ODPOWIEDŹ NA SYSTEMOWĄ LUKĘ
SLL-Green+ (School Living Labs – modelowe pracownie i program edukacji w obszarze innowacji w szkolnictwie zawodowym) to ogólnopolski program edukacyjny realizowany przez Fundację Code for Green w latach 2026–2030. Fundacja, która działa od 2017 roku, wypracowała model edukacji środowiskowo-cyfrowej przetestowany w trakcie ponad 6000 godzin lekcyjnych, m.in. w 8 pracowniach Living Lab w polskich szkołach publicznych.
W 16 szkołach technicznych i branżowych, po jednej z każdego województwa, powstaną pracownie School Living Lab: zintegrowane przestrzenie do interdyscyplinarnej pracy projektowej, łączące strefę technologii, strefę przyrodniczą, strefę projektową i tzw. strefę miękką – do relaksu. Uczniowie i nauczyciele pracować będą tam nad realnymi wyzwaniami środowiskowymi swoich regionów: efektywnością energetyczną, gospodarką wodną, OZE i ochroną bioróżnorodności z użyciem technologii cyfrowych, metod design thinking i project-based learning.
Dotychczasowe projekty uczniowskie z pracowni Living Lab w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych obejmują m.in.: ławkę solarną, urządzenie monitorujące jakość powietrza wewnątrz budynku, prototyp płotu retencjonującego wodę, aplikację do monitorowania wilgotności gleby, inteligentny kosz segregujący odpady oraz grę edukacyjną o systemie kaucyjnym. Ten ostatni projekt stworzył w fundacyjnej pracowni Michał Kluk, jeden z uczniów Zespołu Szkół Politechnicznych we Wrześni, a cykl materiałów o nim i innych prototypach zrealizowała ogólnopolska telewizja.
„Chodzi nam o to, aby szkoły w swoich działaniach związanych z rozwijaniem kompetencji zielonych, cyfrowych i projektowania innowacji pracowały na lokalnych, regionalnych wyzwaniach. Szukamy szkół, które chcą współpracować z lokalnymi firmami, samorządami i odpowiadać na realne potrzeby swojego otoczenia.” – podkreśla dr Małgorzata Snarska-Nieznańska, Prezeska Zarządu Fundacji Code for Green.
